Vaderschap in een tijd van verandering
Vroeger leek vaderschap overzichtelijk. Een vader werkte buitenshuis, bracht brood op de plank, en droeg met zijn aanwezigheid gezag en zekerheid in het gezin. Tegenwoordig is dat beeld niet alleen achterhaald, het voelt ook te beperkt. Vaderschap is veranderd in iets dat veel breder en complexer is. De moderne vader beweegt zich niet langer in de schaduw van opvoeding, maar staat midden in de ervaring.
Ik zie het steeds vaker om me heen: vaders die met buggy’s door de stad lopen, die tijdens een videocall met hun werk ook even een knutselwerkje bewonderen dat trots in beeld wordt gehouden, die schoolpleinmomenten niet meer willen missen omdat daar de échte gesprekken ontstaan. Het vaderschap is niet meer iets dat erbij komt, het is verweven met wie je bent.
Toch is er ook een spanning. Hoe verdeel je tijd, energie en aandacht in een wereld die altijd sneller lijkt te draaien? Er is werkdruk, er zijn verwachtingen van de samenleving, er is een constant koor van meningen online. Juist daar ontstaat de vraag: wat betekent het écht om vader te zijn in deze tijd? Misschien is het antwoord minder ingewikkeld dan we denken. Het gaat niet om perfectie, maar om aanwezigheid.
Kinderen onthouden zelden of hun vader een deadline haalde, maar wel of hij er was op het moment dat ze zich klein voelden. Ze onthouden of hij durfde te luisteren, of hij de stilte verdroeg waarin een kind soms zijn eigen woorden moet vinden. Dat soort momenten kosten geen planning, geen geld en geen strategie. Ze vragen alleen dat je je telefoon even weglegt en zegt: vertel.
Vaderschap anno nu lijkt dus meer op een oefening in aandacht. Een vader die in het weekend een voetbalwedstrijd bijwoont, niet om te coachen maar gewoon om daar te zijn, is bezig met hetzelfde als de vader die aan de keukentafel luistert naar verhalen over vriendschappen en ruzies. Het vaderschap is niet langer een rol die je invult naast je identiteit. Het ís je identiteit, want het vormt de spiegel waarin je je eigen waarden terugziet.
Misschien is dat de essentie van deze tijd: vaders zijn niet langer toeschouwers. Ze zijn deelnemers, en dat maakt vaderschap minder voorspelbaar maar veel rijker. Het vraagt niet om een handleiding, maar om het lef om aanwezig te zijn in alle vormen van chaos die een gezin met zich meebrengt.
En ergens, tussen de haast van de dag en de stilte van de nacht, ontstaat dan iets wat misschien wel het meest actuele thema van vaderschap is: de wetenschap dat kinderen je niet nodig hebben als held, maar als mens.